Dạy nghiên cứu khoa học từ trong “trứng nước”

Mấy hôm nay xem bài của hai đứa nhỏ lại nhớ đến nỗi khổ của mình. Hồi mình học MBA của Mỹ, thứ làm mình khổ sở nhất chính là viết bài nghiên cứu (research paper). Mà cái khổ nhất trong cái khổ chính là đọc hiểu các bài báo khoa học. Học hết đại học ở Việt Nam vẫn chưa từng bao giờ đọc một bài báo khoa học và chưa hề biết cách làm và viết bài báo nghiên cứu khoa học ra làm sao. Đến khi mỗi tuần phải đọc và viết 1 bài dài 20 trang thì chỉ biết ngồi gặm viết. Đọc 3 ngày 3 đêm vẫn chưa hiểu nổi một bài báo khoa học cần tham khảo, tìm không ra một câu để trích dẫn trong bài viết của mình. Vật vã 2-3 tháng mới quen dần. Mà đó là MBA chứ không phải môn khoa học tự nhiên nhé.

Bên này họ dạy tư duy và kỹ năng nghiên cứu khoa học “từ trong trứng nước”. Trước tiên đó là kỹ năng đọc hiểu bài báo. Con bé nhỏ học lớp 5 nhưng hàng tuần đều phải đọc 1 bài báo và trả lời các câu hỏi mà phải có kỹ năng phân tích mới trả lời được. Thầy cô dạy cách đọc và phân tích từng đoạn, nắm ý chính, suy luận để có thể trả lời các câu hỏi được tóm lược lại trong một từ là SOAPSTONE = Speaker (tác giả), Ocassion (bối cảnh), Audience (độc giả), Purpose (mục đích), Subject(chủ đề) Tone (giọng điệu). Mỗi bài báo đều có 1 cột bên phải để trống và học sinh phải ghi vào đó ghi chú/giải thích cho những việc mà các em làm trong quá trình đọc bài báo, ví dụ như: gạch chân là từ vựng mới, highlight là câu thể hiện ý chính của đoạn văn, viết ra những câu mà em không hiểu cần thầy cô giải thích, liệt kê ra kiến thưc mới học được qua bài báo. Chính vì vậy mà báo báo của bạn nào cũng lem luốc và chằng chịt các ghi chú, màu sắc. Bài báo sạch đẹp sẽ bị điểm thấp 😉 😉

Kế đến là việc trích dẫn nội dung nghiên cứu khoa học theo APA format. Trong lúc trả lời câu hỏi, học sinh phải trích dẫn nội dung bài báo để hổ trợ cho câu trả lời của mình và phải tuân theo quy định trích dẫn APA, tránh tình trạng đạo văn người khác và tuân thủ theo quy định cơ bản nhất trong việc viết bài báo khoa học. Lớp 5 đấy nhé!

Con bé lớp 9 đương nhiên phải nhuần nhuyễn những kỹ năng này. Thêm vào đó, mình thấy trường dạy cách phân tích và viết báo cáo sau khi làm xong một thí nghiệm. Điêu này cực kỳ quan trọng. Nếu chỉ làm thí nghiệm mà không phân tích được kết quả và đưa ra kết luận cho giả thuyết của mình thì công việc trở nên vô ích. Hàng tuần con đều phải làm thí nghiệm môn Biology và công việc vất vả nhất chính là làm báo cáo. Nhà trường đưa ra hướng dẫn và buộc phải tuân thủ format của bài báo cáo gồm các phần chính như giới thiệu về đề tài thí nghiệm, giả thuyết đặt ra, các biến (variables), vật liệu sử dụng, quy trình làm thí nghiệm, dữ liệu thu thập được, phân tích kết quả, kết luận về giả thuyết đã đưa ra và danh mục tài liệu tham khảo có liên quan. Báo cáo chặc chẽ như thế thì một bài thí nghiệm mới được xem là hoàn thành.

Đây chỉ là một vài ví dụ về phương pháp nhà trường dạy tư duy và kỹ năng nghiên cứu khoa học cho học sinh từ rất sớm. Nhờ vậy mà học sinh không gặp nhiều khó khăn khi vào đại học và các trường đều chấp nhận cho học sinh tốt nghiệp đại học học thẳng lên Tiến Sĩ mà không cần thông qua bậc Thạc Sĩ. Chắc cũng nhờ vậy mà nước Mỹ có nhiều nhà khoa học tài ba chăng???

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.